Konkurs na projekt modelowego schroniska górskiego na Lubaniu – pierwsza nagroda.

Zamawiający: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze / Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie.
Autorzy projektu: Sławomir Janas Pracownia ES-JOT, Bartosz Pionka Pracownia Architektoniczna, Architekt Michał Włoskowicz

Uzasadnienie przyznania pierwszej nagrody:
„Pierwszą nagrodę przyznano za propozycję odwołania się do archetypu górskiego schronienia. Zaproponowana forma przenosi tradycję budowania górskich szałasów z przeszłości w teraźniejszość i przyszłość. Prosta i ekspresyjna, lecz jednocześnie racjonalna forma może stać się znakiem miejsca. Sposób zagospodarowania terenu bez nadmiernej ingerencji pozostawia go naturalnym, przyjaznym, przybywającym wędrowcom. Wielka wrażliwość na relacje z otoczeniem i zrozumienie potrzeb człowieka jest miarą wartości tej pracy. Nowa forma zlokalizowana w miejscu dawnego schroniska, oddaje hołd historii miejsca”

perspektywa z wieży widokowejPerspektywa z wieży widokowej

Opis założeń ideowych oraz koncepcji zabudowy i zagospodarowania

Schronisko usytuowane jest na łagodnym stoku Lubania, na wysokości ok. 1200 m n.p.m., pomiędzy jego dwoma wierzchołkami – Lubaniem i Średnim Groniem (wysokość obu 1211 m n.p.m.).

Idea
Wszystko zaczyna się od pytania ‘jakie’? Jakie schronienie dla przybysza, jakie miejsce, jaka bryła będzie stosowna, bezpretensjonalna i spójna? Potrzebne są przestrzeń, ściany i dach „który okrywa”. Zbyt wyszukane mogłoby stać się konkurencją dla otoczenia, chwilowym zauroczeniem. A przecież dom to bezpieczne schronienie mające przygarnąć wędrowca, dać miejsce, ciepły kąt, gdzie można przysiąść i zaparzyć herbatę, porozmawiać, zachwycić się widokiem, na chwilę zwolnić, odpocząć. Im więcej trafnych pytań, tym rozwiązanie stawało się prostsze i bardziej przejrzyste. Wystarczyło odpowiedzieć.

Zaproponowaliśmy prostą formę nawiązującą do szałasu , której bryła wyrasta z istniejącego terenu niczym pobliskie ‘Samorody’ i zatapia się w otaczającej zieleni. Najważniejsze ma pozostać miejsce, a stosowny budynek zapewnić dodatkową funkcję.

Zaprojektowano dom bez zbędnych otworów, kształtów, załamań, zagnieceń, wyrazisty i bezpieczny. Prosta skrzynia, pudełko, którego bryła uchyla się zapraszając do gościny, dając możliwość wypoczynku pod cieniem, chroniąc przed słońcem i deszczem.

perspektywa z zewnątrzPerspektywa z zewnątrz

Teren
Lokalizacja schroniska w przybliżeniu pokrywa się z lokalizacją wcześniejszego schroniska wybudowanego w 1937 r., które zostało spalone w 1944 r. Projektowany budynek posadowiono na łagodnym stoku, dzięki temu widoczny jest z pobliskich szlaków turystycznych. Dojazd i dojście do najniższej części schroniska możliwy jest od strony istniejącej bazy biwakowej. W tym rejonie zlokalizowano obszerny plac, z którego prowadzi wejście do budynku oraz pomieszczeń obsługi turystów korzystających z pola biwakowego. Na placu znajduje się również miejsce na rowery i parking dla samochodu dostawczego. W pobliżu południowo – zachodniego narożnika projektowanego schroniska, w najwyższym punkcie istniejącego terenu, znajduje się wychodnia skał piaskowcowych – Samorody. W sąsiedztwie zaprojektowano taras z widokiem na skały i towarzyszącą im panoramę gór. Kształt tarasu nawiązuje do obrysu dawnego schroniska. Z tego poziomu dostępne jest dodatkowe wejście do jadalni oraz części mieszkalnej. W pobliżu zlokalizowano miejsce zabaw dla dzieci.

studiumStudium zagospodarowania terenu

SytuacjaZagospodarowanie terenu

Opis koncepcji architektonicznej w zakresie rozwiązań funkcjonalno-przestrzennych, konstrukcyjnych, materiałowych, instalacyjnych

Układ funkcjonalny projektowanego schroniska
Zwarty, oszczędny układ dwutraktowy z centralną klatką schodową. Przyziemie, dostępne od strony bazy namiotowej mieści kuchnię turystyczną, sanitariaty, pomieszczenia napraw sprzętu turystycznego, przechowywania nart i rowerów, a także garaż, pomieszczenia techniczne i magazynowe. Na parterze, od strony południowej, pod nadwieszeniem wyższych kondygnacji, znajduje się taras i główne wejście prowadzące do sali jadalnej. Parter mieści też kuchnię, toalety, mieszkanie kierownika i pokój przystosowany dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Na wyższy kondygnacjach zlokalizowano pokoje mieszkalne wraz z pomieszczeniami pomocniczymi. W projektowanym schronisku przewidziano 45 miejsc noclegowych przeznaczonych dla turystów oraz dodatkowe 6 dla pracowników. Jadalnia pomieści 70 osób a taras dodatkowe 40 osób.

perspektywa wnętrzaPerspektywa wnętrza jadalni

 

rzut przyziemia

.

rzut parteru

.

rzut piętra

.

rzut poddasza

.

Rozwiązania konstrukcyjne
Posadowienie na płycie żelbetowej. Konstrukcję części nadziemnej stanowią powtarzalne ramy z drewna klejonego. Ściany, stropy i dach drewniane.

przekrój schroniskaPrzekrój poprzeczny

Rozwiązania materiałowe
Pokrycie fasad i powierzchni dachu deskami (dranicami) świerkowymi. Materiał dobrano w nawiązaniu do istniejącej wiaty zlokalizowanej na polu biwakowym. Część ścian oraz posadzek w poziomie przyziemia i parteru zaproponowano jako kamienne. Wewnątrz budynku, tam gdzie to możliwe, eksponowana konstrukcja. Okładziny ścian i sufitów z warstwowych płyt z litego świerka. Podłogi i meble drewniane.

elewacja północnaElewacja północna

elewacja południowaElewacja południowa

elewacja zachodniaElewacja wschodnia

Opis proponowanych rozwiązań proekologicznych w zakresie energooszczędności.

Bryła
• Niewielka powierzchnia zabudowy – zmniejszona ingerencja w istniejące środowisko.
• Zwarta bryła – małe straty ciepła.
• Minimalna ingerencja w drzewostan – budowa w miejscu dawnego schroniska.
• Budynek zaprojektowano z materiałów naturalnych, trwałych, możliwych do ponownego przetworzenia.

Energia
• Duże przeszklenia od strony południowej zapewniają naturalne ciepło w miesiącach zimowych.
• Uformowane nadwieszenia zapobiegają przed przegrzewaniem pomieszczeń w miesiącach letnich.
• Brak przeszkleń od strony północnej i zgrupowanie pomieszczeń mieszkalnych po stronie południowej.
• Ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody w oparciu o pompę ciepła z wymiennikiem gruntowym oraz kolektory i panele fotowoltaiczne. W przyziemiu umieszczono zasobniki ciepłej wody, akumulatory i rezerwowy generator prądu.
• Drewniana konstrukcja wypełniona izolacją termiczną nie akumuluje ciepła – pozwala na dynamiczną regulację temperatury w wyznaczonej strefie lub pomieszczeniu.

Woda
• Ujęcie wody ze studni głębinowej. Przewidziano instalację wody szarej do spłukiwania toalet i gromadzenie deszczówki w zewnętrznym zbiorniku. Ścieki neutralizowane w oczyszczalni i rozsączane przy pomocy drenażu.

Powietrze
• Instalacja wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła wraz z gruntowym wymiennikiem.